Nghiên cứu cây Lõa hùng: định danh và phân lập Dược liệu

Đề tài do nhóm sinh viên gồm Phạm Thị Mai, Hoàng Anh Đào, Phan Ngọc Quỳnh Anh, Nguyễn Thị Minh Tiền, Trần Huỳnh Minh Nhựt và Thầy Lê Văn Huấn thực hiện nhằm giải quyết bài toán nhầm lẫn dược liệu trong thu hái tự nhiên – một nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và hiệu quả điều trị của người bệnh.

Tích hợp công nghệ đa nền tảng trong thực nghiệm

Mẫu nghiên cứu được nhóm trực tiếp thu hái tại tỉnh Cà Mau vào tháng 8/2025. Để xây dựng bộ dữ liệu chuẩn hóa toàn diện cho cây Lõa hùng (Gymnanthera oblonga), nhóm nghiên cứu đã áp dụng quy trình thực nghiệm đồng bộ qua 4 giai đoạn nghiêm ngặt: khảo sát vi học, mã vạch DNA, phân tích hóa thực vật chuyên sâu và đánh giá hoạt tính sinh học.

Những kết quả khoa học đột phá

Nghiên cứu đã mang lại những số liệu thực nghiệm vô cùng thuyết phục:

• Định danh chính xác cấp độ phân tử (Mã vạch DNA): Kết quả phân tích BLAST trên cơ sở dữ liệu quốc tế NCBI đối với các đoạn gen di truyền cho độ đồng nhất tuyệt đối, đạt 99.42% (với vùng gen rbcL) và 99.44% (với vùng gen matK), khẳng định độ chuẩn xác trong việc định danh loài.

• Sàng lọc hóa thực vật đa dạng: Định tính sơ bộ xác định cây Lõa hùng chứa hàm lượng đậm đặc các nhóm hoạt chất sinh học quý như Tannin, Saponin, Proanthocyanidin, Acid hữu cơ, Triterpenoid tự do và Coumarin.

• Kháng khuẩn thực nghiệm vượt trội: Cao phân đoạn Ethyl Acetate (EA) thể hiện năng lực ức chế mạnh mẽ đối với cả vi khuẩn Gram âm (E. coli) và Gram dương (S. aureus) với đường kính vòng kháng khuẩn lần lượt đạt 7 \pm 0.4 mm và 7 \pm 0.2 mm (ở nồng độ 300 mg/ml).

• Phân lập thành công hợp chất tinh khiết: Bằng phương pháp sắc ký cột phân đoạn và tái kết tinh, nhóm đã cô lập thành công 30mg hợp chất tinh khiết (ký hiệu GO2). Qua phân tích phổ FTIR và NMR , cấu trúc hóa học của GO2 được xác định chuẩn xác là Daucosterol.

Ý nghĩa thực tiễn và định hướng ứng dụng

Đề tài đã đóng góp một giải pháp định danh toàn diện từ hình thái bên ngoài đến bản đồ gen bên trong, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhầm lẫn dược liệu. Đồng việc việc phân lập thành công Daucosterol và chứng minh hoạt tính kháng khuẩn mạnh mở ra hướng đi mới trong việc phát triển các dòng sản phẩm hỗ trợ kháng khuẩn, kháng viêm tự nhiên từ nguồn dược liệu này.

Hội đồng khoa học nhà trường đánh giá rất cao năng lực thực nghiệm bài bản của nhóm sinh viên, minh chứng cho chất lượng đào tạo gắn liền với nghiên cứu ứng dụng thực tiễn tại Viện Dược học BDU.

Thông tin liên hệ về đề tài: Thầy Lê Văn Huấn | Email: lvhuan@bdu.edu.vn | Viện Đào tạo và Nghiên cứu Dược học - Đại học Bình Dương.