Tổng quan kinh tế dược Thế giới 6 tháng đầu năm 2026

Tốc độ tăng trưởng sản lượng hạ nhiệt

Sản lượng bão hòa ngắn hạn: Sau khi bùng nổ tăng trưởng sản lượng lên tới 9,1% trong năm 2025 (do các doanh nghiệp gom hàng ứng phó với rủi ro thuế quan của Mỹ), tốc độ tăng trưởng sản lượng toàn cầu 6 tháng đầu năm 2026 đã hạ nhiệt rõ rệt, dự kiến chỉ đạt 1,6% cho cả năm.
Áp lực chi phí chuỗi cung ứng: Xung đột kéo dài tại khu vực vùng Vịnh đẩy giá dầu và khí đốt tăng. Điều này gián tiếp làm tăng mạnh chi phí vận tải hàng không, vật liệu đóng gói và vận hành chuỗi logistics bảo quản lạnh.

Làn sóng M&A và cuộc đua bù đắp "vực thẳm bằng sáng chế"

Ứng phó "vực thẳm bằng sáng chế": Toàn ngành đang đối mặt với việc hơn 70 loại thuốc có doanh thu cao nhất lịch sử hết hạn bảo hộ độc quyền trong tương lai gần. Các tập đoàn lớn phải chạy đua thâu tóm để làm đầy danh mục sản phẩm thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối.
Sự trỗi dậy của tài sản sinh học Trung Quốc: Báo cáo World Preview Report 2026 của Evaluate chỉ ra rằng các tài sản và công ty công nghệ sinh học Trung Quốc chiếm đến hơn 2/3 tổng giá trị giao dịch thâu tóm (M&A) trong nửa đầu năm, tăng vọt so với mức dưới 5% cách đây 5 năm.
Thương vụ IPO kỷ lục: Thị trường vốn chứng kiến thương vụ IPO lớn nhất lịch sử ngành sinh học dược phẩm của Parabilis Medicines (mã Nasdaq: PBLS) gọi vốn thành công 670 triệu USD nhờ sở hữu nền tảng công nghệ Helicon nhắm vào các đích protein trước đây được coi là "không thể điều chế thuốc".

Sự bùng nổ của các nhóm thuốc thế hệ mới

Thuốc giảm cân và chuyển hóa (GLP-1): Nhóm thuốc điều trị béo phì, tiểu đường và tim mạch tiếp tục là động lực thương mại lớn nhất toàn ngành. Lòng tin của nhà đầu tư đổ dồn vào các thử nghiệm dạng viên uống hằng ngày (như mã CX11 của Corxel đạt mức giảm 11,5% trọng lượng cơ thể) thay vì dạng tiêm.
Dịch chuyển danh mục cấu trúc: Có xu hướng cắt giảm các chương trình nghiên cứu cũ để dồn ngân sách vào các phân khúc tỷ suất lợi nhuận cao như thuốc sinh học (Biologics), liệu pháp tế bào và gen, kháng thể liên hợp (ADCs) và ung thư chính xác. Thuốc sinh học dự kiến chiếm tới 76,2% thị phần toàn cầu.

Áp lực siết chặt biên lợi nhuận từ chính sách

Mỹ thực thi giá trần: Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) bắt đầu áp đặt mức giá công bằng tối đa (Maximum Fair Prices) của Medicare kể từ năm 2026. Điều này ép các ông lớn (Lilly, Novo Nordisk, Pfizer, AstraZeneca) phải giảm giá hàng loạt thuốc tại thị trường Mỹ.
Chiến lược bù đắp: Để bảo vệ biên lợi nhuận trước áp lực giảm giá tại Mỹ, các công ty có xu hướng tăng giá thuốc tại thị trường châu Âu và Vương quốc Anh, đồng thời thực hiện kế hoạch cắt giảm hàng loạt chi phí quản lý doanh nghiệp (SG&A).

Tác giả: Nga Võ Thị Mỹ, Vĩnh Trung

Viện Dược học || Trường Đại học Bình Dương